Podwójna diagnoza - definicja

Współzachorowalność lub podwójna diagnoza, określana przez Światową Organizacje Zdrowia jako "współwystępowanie u tej samej osoby zaburzenia wynikającego z zażywania substancji psychoaktywnej i innego zaburzenia natury psychicznej", innymi słowy, podwójna diagnoza dotyczy występowania dwóch lub więcej rodzajów zaburzeń psychicznych i osobowościowych, z których jeden dotyczy zażywania substancji psychoaktywnych.

Z naszej pracy i doświadczenia często wynika, że zaburzenia psychiczne i osobowościowe występują przed pojawieniem się zaburzeń wynikających z zażywania substancji psychoaktywnych, czyli zwiększają one indywidualną podatność na takie problemy. Jednakże zaburzenia psychiczne mogą też być potęgowane przez zażywanie narkotyków czy picie alkoholu(np. depresja), albo występować równocześnie.

Zażywanie narkotyków lub picie alkoholu jest również postrzegane jako element lub objaw zaburzenia psychicznego lub osobowościowego, oraz jako próba "samoleczenia"(narkotyki czy alkohol mogą łagodzić niepokój, napięcie, ból, likwidować omamy wzrokowe czy słuchowe, mogą przynosić ulgę w stanach depresyjnych, umożliwić odhamowanie behawioralne). Zażywane substancje często łagodzą niepokojące objawy, co sprzyja w rozwoju uzależnienia.

Gdy zażywanie narkotyku zostaje przerwane, np. w wyniku leczenia - w wyniku odstawienia substancji, objawy mogą wystąpić ponownie.

Często pojawiają się pacjenci w ostrych psychozach wywołanych zażywaniem narkotyków. Zwłaszcza osoby zażywające amfetaminę, kokainę oraz środki halucynogenne. U tej grupy objawy ostrej psychozy stosunkowo szybko słabną i jeśli dana osoba nie zacznie ponownie zażywać narkotyków, objawy psychotyczne również nie wrócą. Ostatnie lata pokazują wzrost tego typu problemów u osób zażywających narkotyki z grupy kanabinoli tj. marihuana czy haszysz.

Obecnie proponuje się cztery kategorie podwójnej diagnozy:

• pierwotna diagnoza choroby psychicznej z następującą po niej(podwójną)diagnozą nadużywania substancji, mającej działania uboczne na zdrowie psychiczne;
• pierwotna diagnoza uzależnienia narkotykowego z powikłaniami psychicznymi prowadzącymi do choroby psychicznej;
• współistniejące diagnozy nadużywania substancji oraz zaburzeń psychicznych;
• podwójna diagnoza nadużywania substancji oraz zaburzeń nastrojów, obie diagnozy będące wynikiem traumatycznych przeżyć, na przykład zaburzenia na tle stresu pourazowego;

Zaburzenia często stwierdzane wśród zażywających narkotyki obejmują:

• zaburzenia lękowo-depresyjne;
• zaburzenia snu, będące wynikiem depresji, zaburzenia lękowe oraz psychoza;
• agresywne oraz gwałtowne zachowanie, wskazujące na aspołeczne, psychopatyczne, schizofreniczne lub paranoidalne zaburzenia osobowościowe;
• psychozy lękowe wywołane narkotykami halucynogennymi lub amfetaminami;
• syndrom zagubienia

Z doświadczenia już wiemy, że pacjenci z dodatkową, obok nadużywania substancji psychoaktywnych, diagnozą psychiatryczną wymagają jakby oddzielnego modelu leczenia. Model ten ma uwzględniać zarówno problem zażywania środków psychoaktywnych, jak i problem zaburzeń psychicznych, w zależności oczywiście od indywidualnych cech osobowości.

Obserwujemy stale rosnącą grupę pacjentów chorujących na zaburzenia psychotyczne i uzależnionych od alkoholu i substancji psychoaktywnych. Zdajemy sobie również sprawę, że zbyt mało uwagi poświęca się tej problematyce.

Rozpoznanie podwójnej diagnozy wiąże się często z gorszym rokowaniem i częstymi powikłaniami, gdyż z tą grupą pacjentów najtrudniej jest nawiązać kontakt terapeutyczny i uzyskać szybką, znaczną poprawę stanu psychicznego. Na potrzeby tej grupy pacjentów, poprzez długoletnią praktykę i doświadczenie w pracy z osobami z podwójna diagnozą, wypracowaliśmy skuteczne metody terapeutyczne, owocujące sukcesami, w postaci funkcjonowania naszych podopiecznych.

Na stronie znajdziesz informacje na temat Centrum Psychoprofilaktyki i Psychoedukacji, oraz artykuły dotyczące niektórych zaburzeń leczonych w naszych ośrodkach. Staramy się wychodzić na przeciwko wymaganiom naszych pacjentów - zapraszamy do korzystania z forum i czatu, w których funkcjonowaniu biorą udział lekarze i terapeuci naszych ośrodków.